Δημοσιεύσεις Ιατρικής (Μονάδα Καινοτομίας)

Η σύγκλιση της τεχνητής νοημοσύνης και της βιοτεχνολογίας περνά σε μια νέα φάση, καθώς ερευνητές διαπιστώνουν ότι ένα φάρμακο που σχεδιάστηκε εξ ολοκλήρου από αλγόριθμους μπορεί να επηρεάζει θετικά τη βιολογική ηλικία του ανθρώπινου οργανισμού. Το φάρμακο rentosertib, το οποίο αναπτύχθηκε από την Insilico Medicine για τη θεραπεία της ιδιοπαθούς πνευμονικής ίνωσης, έδειξε ότι μειώνει τους πρωτεϊνικούς δείκτες γήρανσης στο αίμα των ασθενών κατά τη διάρκεια κλινικής δοκιμής.

Ένα νέο εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης που μπορεί να εντοπίζει σημάδια καρδιακής ανεπάρκειας και παθήσεων των καρδιακών βαλβίδων μέσα σε λιγότερο από δύο δευτερόλεπτα ανέπτυξαν ερευνητές, ανοίγοντας τον δρόμο για ταχύτερη διάγνωση και έγκαιρη θεραπεία.

Η τεχνολογία έχει εκπαιδευτεί σε δεδομένα από εκατομμύρια ασθενείς και μπορεί να «διαβάζει» ένα απλό ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ) με τρόπο που εντοπίζει πληροφορίες οι οποίες συνήθως δεν είναι ορατές στο ανθρώπινο μάτι, όπως γράφει ο Guardian.

Ένα από τα μεγαλύτερα μέχρι σήμερα «παράθυρα» στη βιολογία του αυτισμού άνοιξαν επιστήμονες στις ΗΠΑ, χρησιμοποιώντας τεχνητή νοημοσύνη, γενετικά δεδομένα και μικροσκοπικά εγκεφαλικά οργανοειδή που αναπτύχθηκαν στο εργαστήριο.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο κορυφαίο επιστημονικό περιοδικό Science, χαρτογραφεί περισσότερες από 1.800 αλληλεπιδράσεις μεταξύ πρωτεϊνών που συνδέονται με τον αυτισμό. Εντυπωσιακό είναι ότι το 87% αυτών των αλληλεπιδράσεων δεν είχε καταγραφεί μέχρι σήμερα.

Tα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να εντοπίσουν πρώιμα σημάδια καρκίνου του μαστού έως και 6 χρόνια πριν από τη διάγνωση και σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμα και 10 χρόνια νωρίτερα, ανοίγοντας τον δρόμο για πιο έγκαιρη ανίχνευση της νόσου. Αυτό διαπίστωσε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό της Ακτινολογικής Εταιρείας της Βόρειας Αμερικής «Radiology», με τη συμμετοχή Ελλήνων επιστημόνων.

Ένα από τα μεγαλύτερα και πιο δαπανηρά εμπόδια που αντιμετωπίζει η παγκόσμια βιομηχανία της Βιοτεχνολογίας (Biotech) και των Neuro-Startups φαίνεται πως αρχίζει να καταρρέει. Ερευνητές από το Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Rochester (URMC) ανέπτυξαν μια πρωτοποριακή πλατφόρμα γονιδιακής θεραπείας που καταφέρνει το «ακατόρθωτο»: παρακάμπτει πλήρως τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό (Blood-Brain Barrier – BBB).

Η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει δυναμικά και στον τομέα της ανάπτυξης εμβολίων, με ερευνητές του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ να παρουσιάζουν μια νέα τεχνολογία που φιλοδοξεί να προσφέρει προστασία απέναντι σε ολόκληρες οικογένειες ιών, ακόμη και σε στελέχη που δεν έχουν εμφανιστεί ακόμη στον άνθρωπο.

Mια ελαφριά ρομποτική συσκευή διευκολύνει τη νευρομυϊκή αποκατάσταση σε παιδιά με νωτιαία μυϊκή ατροφία, βοηθώντας τα να στέκονται χωρίς βοήθεια. Η συσκευή παρουσιάζεται σε δημοσίευση στο περιοδικό Nature.

Μια νέα μελέτη ρίχνει φως στις δυνατότητες των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων (LLMs) στον ιατρικό τομέα, αποκαλύπτοντας ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να προσφέρει πιο ακριβείς διαγνώσεις σε πραγματικά περιστατικά στα επείγοντα σε σχέση με ανθρώπινους γιατρούς.

Δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Τεύχος Β 6007/11-11-2025 η Κοινή Υπουργική Απόφαση με την οποία καθορίζονται οι όροι και προϋποθέσεις λειτουργίας Μονάδων Αυξημένης Φροντίδας για ασθενείς με Αγγειακά Εγκεφαλικά Επεισόδια.

Μια σημαντική πρόοδος στην αποκατάσταση της όρασης ήρθε με την επιτυχημένη ανάπτυξη ενός εμφυτεύματος αμφιβληστροειδούς από την εταιρεία Science Corporation. Το εμφύτευμα PRIMA, το οποίο λειτουργεί σε συνδυασμό με ειδικά έξυπνα γυαλιά, επιτρέπει σε άτομα με μείωση ή απώλεια κεντρικής όρασης λόγω ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας (AMD) να επανακτήσουν λειτουργική όραση, επαρκή για να διαβάζουν βιβλία και να λύνουν σταυρόλεξα.

Ενα νέο τεστ που βασίζεται στη γεύση και χρησιμοποιεί τη γλώσσα ως διαγνωστικό μέσο αναμένεται να αντικαταστήσει τα ενοχλητικά ρινικά τεστ προσφέροντας έγκαιρη διάγνωση του ιού της γρίπης και προλαμβάνοντας τη διασπορά του.

Τι θα λέγατε όμως αν κάποια ημέρα τα ενοχλητικά ρινικά τεστ διάγνωσης του ιού της γρίπης αντικαθίσταντο από μια… τσίχλα; Αυτό υπόσχεται ένας νέος μοριακός αισθητήρας που παρουσιάζεται στο επιστημονικό περιοδικό «ACS Central Science» – ένας αισθητήρας που έχει σχεδιαστεί ώστε να εκλύει μια γεύση… θυμαριού όταν έλθει σε επαφή με τον ιό της γρίπης.

Το καινοτόμο υλικό «αντιλαμβάνεται» τις χημικές αλλαγές που λαμβάνουν χώρα εντός του σώματος μαρτυρώντας έξαρση της αρθρίτιδας και εκλύει φάρμακα ακριβώς στο σημείο που χρειάζεται μειώνοντας τον πόνο αλλά και τις παρενέργειες της φαρμακευτικής θεραπείας

Νέο υπερσύγχρονο κράνος με υπερήχους που επιτρέπει την ακριβή και μη επεμβατική διέγερση της βαθιάς εγκεφαλικής δραστηριότητας ανέπτυξαν ερευνητές από το University College London και το University of Oxford.

Μια πρωτοποριακή μελέτη, βασισμένη σε γενετικά δεδομένα από περισσότερους από πέντε εκατομμύρια ανθρώπους, αποκάλυψε πως το DNA μας μπορεί να προβλέψει τον κίνδυνο εμφάνισης παχυσαρκίας ήδη από την παιδική ηλικία. Ο νέος πολυγονιδιακός δείκτης κινδύνου (polygenic risk score – PGS) ξεπερνά σε ακρίβεια όλες τις υπάρχουσες μεθόδους, προσφέροντας τη δυνατότητα να εντοπίζονται τα παιδιά υψηλού κινδύνου πριν καν εμφανίσουν προβλήματα βάρους, ανοίγοντας τον δρόμο για πρώιμες παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής.

Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) μπορεί να μετατρέψει μια κοινή εξέταση στο ιατρείο του γιατρού σε εργαλείο προσυμπτωματικού ελέγχου για την ανίχνευση διαρθρωτικών, δομικών προβλημάτων στην καρδιά των ασθενών, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature.

Ερευνητές δημιούργησαν έναν αισθητήρα που χρησιμοποιεί την τεχνολογία γονιδιακής επεξεργασίας CRISPR για τη διάγνωση ασθενειών, ακόμα και σε ακραίες συνθήκες. Επιστήμονες του MIT ανέπτυξαν έναν φθηνό και ανθεκτικό αισθητήρα βασισμένο στο DNA, ικανό να ανιχνεύει ασθένειες με ακρίβεια και να παραμένει λειτουργικός για εβδομάδες χωρίς ψύξη, γεγονός που τον καθιστά ιδανικό για χρήση σε περιβάλλοντα πέρα από τα παραδοσιακά εργαστήρια. Ο ηλεκτροχημικός αυτός αισθητήρας αξιοποιεί ένα ένζυμο που “κόβει” το DNA, το οποίο προέρχεται από το σύστημα γονιδιακής επεξεργασίας CRISPR.

Τα γονίδιά μας δεν λειτουργούν όλα με τον ίδιο τρόπο. Ενώ τα περισσότερα γονίδια αυξομειώνουν σταδιακά τη δραστηριότητά τους, σαν ρυθμιστές φωτεινότητας, κάποια γονίδια λειτουργούν σαν διακόπτες φωτός, είτε πλήρως «αναμμένα» είτε τελείως «σβηστά». Μια διεθνής ομάδα επιστημόνων εντόπισε 473 τέτοια γονίδια-διακόπτες, που θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους γιατρούς να προβλέψουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, αυτοάνοσων και άλλων σοβαρών παθήσεων πολλά χρόνια πριν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα.

Ερευνητές εντόπισαν ένα νέο οργανίδιο που πιθανώς λειτουργεί ως «κόμβος ανακύκλωσης» μέσα στα ανθρώπινα κύτταρα. Τα οργανίδια μέσα στα κύτταρα είναι εξειδικευμένες δομές που επιτελούν συγκεκριμένες λειτουργίες. Κατά την παρατήρηση ινιδίων που διατηρούν το σχήμα των κυττάρων, η Σεχάμ Εμπραΐμ, επίκουρη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια στις ΗΠΑ και η ομάδα της, παρατήρησαν μια νέα δομή που εμφανιζόταν επανειλημμένα στις τρισδιάστατες εικόνες που δημιουργούσαν.

Μια νέα μέθοδος μαγνητικής τομογραφίας (MRI), η οποία μπορεί να αλλάξει ριζικά τη διάγνωση και την παρακολούθηση του γλοιoβλαστώματος — της πιο συχνής και επιθετικής μορφής καρκίνου του εγκεφάλου — βρίσκεται υπό ανάπτυξη στη Σκωτία. Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Αμπερντίν (University of Aberdeen), σε συνεργασία με το NHS Grampian, έλαβαν χρηματοδότηση ύψους 350.000 λιρών από την κυβέρνηση της Σκωτίας για την προώθηση της τεχνολογίας “field cycling MRI” (ή FCI).

Ερευνητές του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης δημιούργησαν μία πολύ μικρή διάφανη συσκευή, που μπορεί να βοηθήσει στην καλύτερη κατανόηση του ανθρώπινου εγκεφάλου και να μειώσει τη χρήση πειραματόζωων στις επιστημονικές έρευνες.